Wat gebeurt er bij aambeien?
In de uitgang van de darm zitten vaatrijke kussentjes die helpen om de anus goed af te sluiten. Als deze opzwellen of naar beneden zakken, spreken we van aambeien. Soms blijven ze binnenin; soms komt er bij het poepen een bobbeltje naar buiten.
Je kunt last krijgen van jeuk, een branderig gevoel, slijmverlies of helderrood bloed op het toiletpapier. Een uitstulping kan een drukkend gevoel geven. Niet iedere aambei doet pijn. Een plotseling erg pijnlijke zwelling kan ook een andere oorzaak hebben.
Persen bij harde ontlasting en lang op het toilet zitten vergroten de belasting. Ook tijdens een zwangerschap komen aambeien vaker voor. De klachten zijn meestal goed te verminderen. Bloedverlies of pijn rond de anus betekent echter niet automatisch dat je aambeien hebt.
Wanneer heb je medische hulp nodig?
Neem contact op met je huisarts bij bloedverlies waarvan de oorzaak niet bekend is, een nieuw of onduidelijk bultje, terugkerende klachten of klachten die ondanks zelfzorg niet afnemen. De huisarts kan onderzoeken wat er aan de hand is.
Bel direct je huisarts of de huisartsen-spoedpost bij veel of aanhoudend bloedverlies, of bij hevige pijn. Ben je bij bloedverlies ook duizelig, slap of bijna flauw, wacht dan niet af. Bel 112 als je instort of er direct levensgevaar is.
Wat kun je zelf doen?
Maak de stoelgang zo gemakkelijk mogelijk. Zachtere ontlasting vraagt minder persen en geeft de huid en het weefsel rust.
- Eet vezelrijk. Wissel volkorenproducten af met groenten, fruit en peulvruchten. Bouw extra vezels geleidelijk op.
- Drink verspreid over de dag. Voor de meeste volwassenen is ongeveer 1,5 tot 2 liter drinken per dag passend. Heb je vanwege een aandoening een vochtbeperking, volg dan het advies van je behandelaar.
- Blijf in beweging. Kies bijvoorbeeld dagelijks een wandeling of fietstocht die bij je mogelijkheden past.
- Ga bij aandrang naar het toilet. Neem rustig de tijd, vermijd hard persen en blijf niet onnodig zitten om te lezen of op je telefoon te kijken.
- Reinig voorzichtig. Gebruik zacht papier of lauw water. Dep de huid droog en vermijd wrijven en geparfumeerde doekjes.
Welke behandelingen zijn mogelijk?
Een beschermende crème of een middel met plaatselijke verdoving kan jeuk en pijn tijdelijk verlichten. Zo’n middel neemt de oorzaak niet weg. Vraag de apotheker welk middel geschikt is en houd je aan de bijsluiter. Blijft de ontlasting hard, bespreek dan of een middel om die zachter te maken zinvol is.
Bij blijvende klachten kan een arts een behandeling voorstellen. Bij sommige inwendige aambeien wordt een klein elastiekje aangebracht dat de bloedtoevoer afsluit. Het behandelde stukje weefsel laat daarna los. Soms is een herhaling of een andere ingreep nodig. Grote of hardnekkige aambeien kunnen een operatie vragen.
Vertel vóór een ingreep welke medicijnen je gebruikt, vooral bloedverdunners. Stop daar nooit zelf mee. Bespreek vooraf ook welke klachten je na de behandeling kunt verwachten en wanneer je moet bellen.
Helpen supplementen of huismiddelen?
Een vezelpreparaat, zoals psyllium, kan bij harde ontlasting helpen. Gebruik het volgens de bijsluiter en met voldoende vocht; vraag bij medicijngebruik advies over de combinatie. Het is geen middel dat aambeien rechtstreeks laat verdwijnen.
Voor kruidenmengsels en andere producten die beloven aambeien te genezen, geeft dit artikel geen aanbeveling. Breng geen irriterende stoffen aan op de gevoelige huid rond de anus. Blijf bij bloedverlies of aanhoudende pijn niet zelf doorbehandelen.